હાર્ડી-વેઈનબર્ગના સિદ્ધાંત પર ટૂંકી નોંધ લખો.

(N/A) $1908$ માં,$G.H. Hardy$ અને $W. Weinberg$ એ જનીન આવૃત્તિઓના અભ્યાસ માટે એક ગાણિતિક સંબંધ સ્થાપિત કર્યો,જેને હાર્ડી-વેઈનબર્ગનો સિદ્ધાંત કહેવામાં આવે છે.
આ સિદ્ધાંત મુજબ,વસ્તીમાં જનીન પ્રકારની આવૃત્તિઓ સ્થિર હોય છે અને પેઢી દર પેઢી અચળ રહે છે,એટલે કે જનીન પૂલ અચળ રહે છે. આ સ્થિતિને જનીનિક સંતુલન કહેવામાં આવે છે.
ગાણિતિક રીતે,તમામ જનીન પ્રકારની આવૃત્તિઓનો સરવાળો $1$ થાય છે. જો કોઈ જનીનના બે વિકલ્પી કારકો $A$ અને $a$ હોય,જેની આવૃત્તિઓ અનુક્રમે $p$ અને $q$ હોય,તો વસ્તીમાં વ્યક્તિઓની આવૃત્તિને દ્વિપદી વિસ્તરણ $(p + q)^2 = p^2 + 2pq + q^2 = 1$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
અહીં,$p^2$ એ સમયુગ્મી પ્રભાવી વ્યક્તિઓ $(AA)$ ની આવૃત્તિ દર્શાવે છે,$q^2$ એ સમયુગ્મી પ્રચ્છન્ન વ્યક્તિઓ $(aa)$ ની આવૃત્તિ દર્શાવે છે,અને $2pq$ એ વિષમયુગ્મી વ્યક્તિઓ $(Aa)$ ની આવૃત્તિ દર્શાવે છે.
જ્યારે માપવામાં આવેલી આવૃત્તિ અપેક્ષિત મૂલ્યોથી અલગ હોય,ત્યારે તે તફાવત ઉત્ક્રાંતિના ફેરફારનું પ્રમાણ સૂચવે છે. આ સંતુલનમાં કોઈપણ ખલેલ,જેમ કે જનીન આવૃત્તિમાં ફેરફાર,તેને ઉત્ક્રાંતિના પરિણામ તરીકે જોવામાં આવે છે.
હાર્ડી-વેઈનબર્ગ સંતુલનને અસર કરતા પાંચ પરિબળો જાણીતા છે: જનીન સ્થળાંતર (જનીન પ્રવાહ),જનીનિક વિચલન,ઉત્પરિવર્તન,જનીનિક પુનઃસંયોજન અને પ્રાકૃતિક પસંદગી.